ความคิดก็คือกายทิพย์



ความคิดก็คือกายทิพย์

ความคิด เป็น อาการของจิต ที่เกิดขึ้นเมื่อ
๑.จิตนึกคิดถึงอารมณ์ ที่จดจำไว้เป็นสัญญา
๒.จิตนึกคิดปรุงแต่งต่อไป หลังจากรับรู้อารมณ์ภายนอกผ่าน ตา หู จมูก ลิ้น กายแล้ว

ดังนั้น ความคิด จึงเกิดขึ้นทุกครั้ง ที่มีอารมณ์มากระทบ ไม่ว่าอารมณ์ภายใน หรือภายนอกก็ตาม รวมเป็น ๖ ทางด้วยกัน (รูป เสียง กลิ่น รส กายสัมผัส ความนึกคิดทางใจ)

เมื่อได้คิดใคร่ครวญดีแล้ว ก็สรุปตัดสินใจ แสดงเป็นความประพฤติ ทางกายกับวาจา ครบทั้ง ๓ ทวารในที่สุด การสรุปตัดสินใจของจิตเช่นนี้เป็น การตั้งเจตนา

ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “เจตนาหํ ภิกฺขเว กมฺมํ วทามิ” แปลว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่า การตั้งเจตนาไว้นี้ คือ กรรม” ซึ่งจะถูกบันทึกไว้ที่จิต ตามความหนักเบาของการยึดถือเสมอ ไม่ว่าจะจดจำไว้ได้หรือไม่ก็ตาม

ทั้งนี้หมายความว่า ถ้ายังไม่มีอารมณ์ใดๆ มากระทบจิต ความคิดก็ยังไม่เกิดขึ้น แต่ถ้ามีอารมณ์มากระทบ ไม่ว่าจากภายในก็ดี ภายนอกก็ดี ความคิดก็จะเกิดขึ้น แล้วปรุงแต่งครอบงำจิตให้เกิดความยินดียินร้ายตามมาด้วย ดังนั้น ความคิด จึงเป็นเรื่องของโลก ที่ปรุงแต่งให้โลกเป็นไปเหมือนกันทุกชีวิต,ทุกคน

ถ้าเป็นอารมณ์ที่น่าพอใจน่ารักใคร่ จิตก็คิดตอบโต้อารมณ์ออกมาในรูปของความยินดี และอยากแสวงหาอารมณ์นั้นมาครอบครองไว้

แต่ถ้าเป็นอารมณ์ที่น่าเกลียดน่าชัง จิตก็คิดตอบโต้อารมณ์ออกมาในรูปของความยินร้าย และคิดผลักไสออกไปให้พ้น

ทั้งนี้แสดงว่าในขณะที่ตื่นนอนอยู่รวมทั้งในขณะที่นอนฝันด้วยนั้น จิตจะต้องแสดงอาการยินดียินร้ายที่เกิดขึ้นเนื่องด้วยอารมณ์ตลอดเวลา สับเปลี่ยนหมุนเวียน และตอบโต้ต่ออารมณ์ตลอดชีวิต,โดยไม่มีที่สิ้นสุด

เราเรียก จิตที่ถูกอารมณ์ปรุงแต่งให้เสียคุณภาพไปจากเดิม ว่า “จิตสังขาร” หรือ “ความคิด” หรือก็คือ “กายทิพย์” นั่นเอง พระอภิธรรม เรียกว่า “เจตสิก” (สิ่งที่เกิดขึ้นที่จิต)

เนื่องจากความคิดเกิดขึ้นแก่ทุกคน,ได้ตลอดเวลา อันเป็นผลให้เกิดกรรมขึ้น โดยจะบันทึกไว้ที่จิตทุกอย่าง ซึ่งจะไม่มีวันลบเลือนไปได้เลย จนกว่าจะชดใช้กรรมให้หมดเรียบร้อยเสียก่อน

ด้วยเหตุนี้ ทุกคนจึงไม่อาจหลีกเลี่ยงผลของกรรมที่ตนเองทำได้เลย ดังนั้น ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ ควรจะได้บำเพ็ญจิตใจ ให้มีพลังเหนือกว่าอารมณ์ทั้งหลาย โดยสร้างพลังสติ ให้เกิดขึ้นที่ฐานที่ตั้งสติอย่างต่อเนื่อง (คือปฏิบัติสติปัฏฐาน ๔) จนชำนาญ เพื่อให้มีความสามารถในการปล่อยวางอารมณ์ และอาการของจิตที่เนื่องด้วยอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้โดยมิชักช้า.

※ ธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ โดย อ.ไชยทรง จันทรอารีย์ หน้า ๓๘-๔๐

อ่านเรื่องกายทิพย์ จากหนังสือธรรมประทีป ๙ โดย อ.ไชยทรง จันทรอารีย์

Advertisements